De nieuwe cursus 2013 / 2014 : Van Mozart tot Goya

 

Kunst en Cultuur aan het eind van de Achttiende Eeuw:

Neoclassicisme en vroege Romantiek

 

Waar gaat het o.a. over?

Het eind van de achttiende eeuw is een tijdvak van grote veranderingen en tegengestelde bewegingen. De Franse Revolutie verandert de wereld voor goed. Het Ancien Regime maakt plaats voor een nieuwe ordening. De Burgerij wordt de nieuwe machtsgroep. Zij gaat de smaak van kunst en cultuur voor een belangrijk deel bepalen.

 

De grotendeels op luchtig vermaak gerichte stijl van de Rococo verdwijnt. Kunst en Cultuur moeten inhoud en betekenis krijgen. In navolging van de filosoof Rousseau is “terug naar de natuur” de nieuwe boodschap.  Natuurbeleving, emoties, (romantische)heldendom, het volkse, het terug verlangen naar het verleden en het ongrijpbare worden nieuwe thema’s in de kunst.
De Verlichting die nog volop gaande is, met zijn nadruk op de Rede en wetenschap, krijgt zo concurrentie van het Sentimentalisme en de Romantiek. 
In Engeland begint de Industriële Revolutie, daarna in de rest van Europa. Het zal het aangezicht van de wereld veranderen. De Moderne Tijd kondigt zich aan.

 

Wetenschap, filosofie en literatuur
De Filosoof Immanuel Kant slaat een brug tussen de Duitse en Engelse Goethe van Tischbeinfilosofie en is de vader van het Duitse “Idealisme”. J.G. Herder wijst op het belang van volkscultuur, de Volksgeist . Volgens hem zag Voltaire het verkeerd. Alle volkeren leggen niet dezelfde weg van én naar de Verlichting af. Duitsers zijn nu eenmaal anders dan Fransen, niet beter, maar anders. Het nationale bewustzijn komt op.
De Duitse schrijvers Schiller en Goethe worden door Herder beïnvloed. De literaire reus Goethe schrijft werk in alle genres. Hij geeft aan het oude Faust verhaal een nieuwe diepere inhoud. Goethe vervloekt de Romantiek, maar zijn hoofdpersonen Faust en Werther zijn in basis romantische helden. Schiller, die evenals Goethe aanvankelijk

deel uitmaakte van de Sturm und Drang beweging, bepleit in zijn werk vooral de vrijheid. In Engeland ontstaat de Gothic novel vol met mysterie, romantiek en horror. Het ongrijpbare, mysterieuze en onderbewust is een nieuw thema in de kunst. 

In Frankrijk blaast Beaumarchais het kluchtgenre nieuw leven in. Maar zijn stukken zijn tevens scherpe maatschappijkritieken, waardoor ze snel verboden worden. De machtige hand van de censuur is nog alom aanwezig.

In Nederland schrijft Hieronimus van Alphen zijn stichtelijke kindergedichten. Bettje Wolff en Aagje Deken schrijven brievenromans


Schilderkunst

De Franse grootmeester van de achttiende eeuw, Fragonard, geeft in zijn werken de veranderende tijdgeest weer. Van het ondeugende schommel thema tot sentimenteel drama is in zijn werk te vinden. Zijn laatste werken wijzen wat betreft stijl vooruit naar de moderne kunst. De fascinatie voor het onbekende en het dreigende is o.a. terug te vinden in het werk van Fuseli. Hij koppelt classicisme met het sublieme, het nachtmerrie-achtige. Het romantische thema van de held duikt op in de schilderijen van de neoclassicist Jacques Louis David. In de "Dood van Marat" wordt de gestorvene geportretteerd als een martelaar van de Franse Revolutie. Goya schildert eerst de Spaans adel en het vrolijke landleven maar later de gruwelen van de oorlog. De unieke William Blake illustreert op visionaire wijze zijn eigen gedicht. Robert is de meester van de Ruïneromantiek.

 

Architectuur/Beeldhouwkunst
De ontdekking van Pompeii, archeologische expedities in het Ottomaanse rijkStrawberry Hill en Piranesi stimuleren de opkomst van het neoclassicisme. De stijl van de macht. Architecten zijn o.a. Adams en Thomas Jefferson.  Het neoclassicisme uit zich in b.v.  het Pantheon in Parijs en de Brandenburger Tor in Berlijn. In Engeland komt door de interesse in de middeleeuwen de Neo-gotiek op. Robert Walpole laat zijn huis deels in deze stijl bouwen.
De grote beeldhouwers zijn de Fransmannen Pigalle, Falconet en Houdon en de meesterlijke Italiaanse classicist Canova

 

Muziek

Met de meesters van de eerste Weense School, Haydn en Mozart, bereikt de Klassieke Muziek haar hoogtepunt. Mozart componeert in alle genre en is daarbij tevens vernieuwend. Het onbegrijpelijke verhaal van Die Zauberflöte  krijgt in de cursus een logische inhoud. Pianoconcerten, symfonieën, het requiem,en Mozart zijn opera’s worden toegelicht.

Macbeth van Fuseli

 

De cursus plaatst alles in een breed historisch kader en legt heldere verbanden. D.m.v. beeldmateriaal, teksten, muziek en video komt u in aanraking met de onderschatte en fascinerende wereld van rond 1800.

 

Docent: drs. Harry Velema. Hij geeft ruim 15 jaar de cursus waarin hij zijn brede en diepe kennis etaleert.

Lessen: 1 x 13 in 2013 en 1x 13 in 2014

 

 

Bel vrijblijvend 0229-245016 of 06-53649695 voor meer informatie of aanmelding.

 

 

 

Inschrijven voor 13 weken kost € 215,-

26 weken € 374,-

 

 

 

 

 

Mozart tot Goya poster

 

Mozart


schommel

amor van Falconet

Home Links Voorwaarden Docenten Cursusmateriaal Literatuur
© Instituut Dante
icon