Van Beethoven tot Turner; Romantiek aan het begin van de achttiende eeuw

 

folder 2015 Download hier de nieuwe folder

 

"Een kunstenaar moet niet alleen schilderen wat hij voor zich ziet, maar ook wat hij bij zichzelf van binnen ziet. Als hij echter niets van binnen ziet, dan moet hij ook afzien van hetgeen te schilderen dat hij voor zich ziet."

Caspar David Friedrich


 "Come forth into the light of things, let nature be your teacher"

William Wordsworth

 

Vlot van Medusa

 

Waar gaat het o.a. over?
Napoleon zijn poging om Europa zijn wil op te leggen mislukte. Het Continentale Stelsel pakte desastreus uit. Zijn veldtocht tegen Rusland werd een nachtmerrieachtige nederlaag.  De zelfgekroonde Franse keizer gaf pas na Waterloo zijn definitieve nederlaag toe. Het Congres van Wenen probeerde de oude orde te herstellen en een nieuw machtevenwicht in Europa scheppen.
Maar de krachten van verandering en vooruitgang waren niet meer te stoppen.  Nationalisme, de Industriële Revolutie, de Verlichting, sociale onrust en romantische idealen bepaalden  steeds meer de agenda. Met de burgerij als nieuwe machtsgroep veranderde  de smaak ten aanzien van kunst en cultuur.

Tegenover de Verlichting van de achttiende eeuw vormde zich de ongrijpbare Romantiek.  Natuurbeleving, emoties, (romantisch) heldendom, het Noodlot, het sublieme, het volkse, het terug verlangen naar het verleden en het ongrijpbare werden nieuwe thema’s in de Kunst en Cultuur.
De Romantiek zette zich onder andere af tegen de Industriële Revolutie die in Engeland begon en daarna zich over Europa verspreidde. De ambachtelijke kunstenaar werd een zelfbewust Kunstenaar. Eigenzinnig, onbegrepen, zijn of haar weg volgend en soms met een profetische missie. De Moderne Tijd en de "Moderne Kunstenaar" kondigden zich aan.
Natuur en Landschap werden herontdekt thema’s  in onder andere poëzie, literatuur, schilderkunst en muziek.

 

The Child is father of the Man

William Wordsworth

 

Wetenschap, filosofie

literatuur
De filosofen Fichte, Schelling en Hegel vertegenwoordigden het Duitse idealisme dat zijn oorsprong vond bij Immanuel Kant.

 

Literatuur

De Romantische beweging zette in Engeland in met de “Lyrical Ballads” van William Wordsworth en Samuel Taylor Coleridge. De laatste zou de beroemd Ballade van de Oude Zeeman schrijven. Lord Byron was en beschreef de Romantische held.  Sir Walter Scott  schreef naast poëzie de eerste echte historische romans, waaronder Ivanhoe.
Jane AustenJane Austen was de eerste grote Romancière van de negentiende eeuw.  Haar thema was het dagelijkse leven en de gedragingen, en vooral de beperkingen daarin, van familie en vrienden in de provincie. Haar heldinnen waren jonge vrouwen op weg –en op zoek- naar het huwelijk.
Schiller en Goethe zijn de grootmeesters van de Duitse literaire Renaissance. Goethe schreef werk in alle genres. Hij gaf aan het aloude Faust verhaal een nieuwe diepere inhoud en maakte het tot een van de grootste dichtwerken van de Europese literatuur. Goethe vervloekte de Romantiek, maar zijn hoofdpersonen Faust en Werther zijn in basis romantische helden. Schiller, die evenals Goethe aanvankelijk deel uitmaakte van de Sturm und Drang beweging, bepleitte in zijn werk vooral de vrijheid. Beethoven zou een van zijn teksten gebruiken voor de Negende symfonie. Het zou uitgroeien tot het Europese volkslied.
De gebroeders Grimm bestudeerden in navolging van Herder de Duitse taal en verzamelden volkssprookjes. Allereerst bedoeld voor volwassenen, maar daarna aangepast voor kinderen.
Rene Chateaubriand en Mme de Stael trachtten de Romantiek naar Frankrijk te brengen.  De eerste introduceerde een mystiek Christendom en verfoeide de Franse Revolutie. 
In Nederland schreef Hieronimus van Alphen zijn stichtelijke kindergedichten. Bettje Wolff en Aagje Deken vervaardigden brievenromans

 

Schilderkunst
Het Landschap werden een nieuw thema vol betekenissen. John Constable en William Turner benaderden dit, daarvoor als minderwaardig geziene genre, Willian Turnervanuit verschillende invalshoeken. Turner legde de wereld van snelheid en verandering vast. Constable koos voor traditionele scene's maar met een nieuwe blik.

In Duitsland verbeeldde Casper David Friedrich de overweldigende natuur vol symboliek met daarin de romantische mens. Zijn voorstellingen zijn religieus en subliem.

 

Friedrich Overbeck en Franz Pfor stichtten in Wenen een kunstenaarsbond, de Sint Lukasbund. Zij keerden zich tegen het classicisme van de academie. Het klooster van San Isidor in Rome werd hun standplaats. Hier grepen zij artistiek terug op onder andere de Middeleeuwen en de Renaissance. De groep zou later beter bekend worden als de "Nazareners" en religieus en nationalistisch geïnspireerde werken maken. Gericault klaagde met zijn "Vlot van Medusa" het Bourbon regime aan. Een wek dat niet bedoeld was voor een kerk of paleis, maar voor een museum !

 

 

Thorvaldsen    JasonArchitectuur/Beeldhouwkunst
De Deen  Bertel Thorvaldsen en de Engelsman John Flaxman lieten zich voor hun beeldhouwwerken inspireren door de Klassieken. Thomas Jefferson bracht de classicistische architectuur naar de jonge staat de Verenigde Staten

 

Muziek
Beethoven zette zijn vernieuwing in de muziek voor. De vijfde “noodlotssymfonie” is een weerslag van de roerige rijden. Met de zesde symfonie “Pastorale” introduceerde hij programmamuziek op een nieuwe manier. Het typisch romantische symfonische gedicht zou daar uit voortvloeien.  

 

De cursus plaatst alles in een breed historisch kader en legt heldere verbanden. D.m.v. beeldmateriaal, teksten, muziek en film komt u in aan

 


Docent: drs. Harry Velema. Hij geeft ruim 15 jaar de cursus waarin hij zijn brede en diepe kennis etaleert.

 

Lessen: 1 x 13 in 2015 en 1x 13 in 2016

 

 

Bel vrijblijvend 0229-245016 of 06-53649695 voor meer informatie of aanmelding.

 

Start Cursus in de week van 14 september 2015

 

 

 

Inschrijven voor 13 weken kost € 224,-

26 weken € 389,-

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Beethoven tot Turner Poster

 

 


Ludwig van Beethoven

 

 

 

 

Home Links Voorwaarden Docenten Cursusmateriaal Literatuur
© Instituut Dante
icon