Kunst en Cultuur rond 1800:

Van Beethoven tot Goya; Romantiek

 

"Een kunstenaar moet niet alleen schilderen wat hij voor zich ziet, maar ook wat hij bij zichzelf van binnen ziet. Als hij echter niets van binnen ziet, dan moet hij ook afzien van hetgeen te schilderen dat hij voor zich ziet."

 

Caspar David Friedrich

 

 

Waar gaat het o.a. over?

De Franse Revolutie schokte Europa. Haar ideeen beïnvloedden kunst, religie, politiek en filosofie. Het geloof in de Verlichting, de Rede en vooruitgang kregen een harde Napoleon te Jaffadreun. De chaos en het bloedvergieten van de Revolutie werd gevolgd door een dictatuur. Napoleon kwam aan de macht. Met behulp van zijn militaire successen legde hij grote delen van Europa zijn wil op. Grenzen, wetten, instellingen, maten en politieke verhoudingen veranderden.

De Burgerij werd de nieuwe machtsgroep. Zij bepaalden steeds meer de smaak van kunst en cultuur .

 

Tegenover de Verlichting van de achttiende eeuw vormde zich de ongrijpbare Romantiek.  Natuurbeleving, emoties, (romantisch) heldendom, het volkse, het terug verlangen naar het verleden en het ongrijpbare werden nieuwe thema’s in de Kunst en Cultuur.

De Romantiek zette zich onder andere af tegen de Industriële Revolutie die in Engeland begon en daarna zich over Europa verspreidde. De ambachtelijke kunstenaar werd een zelfbewust Kunstenaar. Eigenzinnig, onbegrepen, zijn of haar weg volgend en soms met een profetische missie. De Moderne Tijd en de "Moderne Kunstenaar" kondigden zich aan.

 

Wetenschap, filosofie en literatuur
Caspar David FriedrichJ.G. Herder wees op het belang van volkscultuur, de Volksgeist. Hij begon volksliederen te verzamelen. Volgens hem zag Voltaire het verkeerd. Alle volkeren leggen niet dezelfde weg van én naar de Verlichting af. Duitsers zijn nu eenmaal anders dan Fransen, niet beter, maar anders. Het nationale bewustzijn,een van de grote krachten in de negentiende eeuw en daarna, diende zich aan.

De gebroeders Grimm bestudeerden in zijn spoor de Duitse taal en verzamelden volkssprookjes.
Ook de Duitse schrijvers Schiller en Goethe werden door Herder beïnvloed. Zij zijn de grootmeesters van de Duitse literaire Renaissance van de achttiende eeuw. Goethe schreef werk in alle genres. Hij gaf aan het aloude Faust verhaal een nieuwe diepere inhoud en maakte het tot een van de grootste dichtwerken van de Europese literatuur. Goethe vervloekte de Romantiek, maar zijn hoofdpersonen Faust en Werther zijn in basis romantische helden. Schiller, die evenals Goethe aanvankelijk deel uitmaakte van de Sturm und Drang beweging, bepleitte in zijn werk vooral de vrijheid. Beethoven zou een van zijn teksten gebruiken voor de Negende symfonie. Het zou uitgroeien tot het Europese volkslied.

 

In Nederland schreef Hieronimus van Alphen zijn stichtelijke kindergedichten. Bettje Wolff en Aagje Deken vervaardigden brievenromans


Schilderkunst

Goya schilderde eerst de Spaans adel, het Spaanse Koningshuis en het vrolijke3e mei landleven, maar aangegrepen door de gruwelen van de Napoleontische oorlogen werd zijn kunst donker. Als een van de eerste legde hij de gruwelen van de oorlog vast. Zijn 3e Mei is een iconisch werk geworden.

Jean Antoine Gros verheerlijkte daarentegen Napoleon. De unieke William Blake illustreerde op visionaire wijze zijn eigen gedichten. Casper David Friedrich verbeeldde de overweldigende natuur vol symboliek met daarin de romantische mens. Overbeck en de "Nazareners" grepen terug op de Middeleeuwen.

 

Architectuur/Beeldhouwkunst
Cupido en PsycheHet neoclassicisme uitte zich in b.v. het Pantheon in Parijs, de Brandenburger Tor in Berlijn en de Arc de Triomphe in Parijs. Napoleons' bewind bracht de empirestijl. In Engeland kwam door de interesse in de middeleeuwen de Neo-gotiek op. Robert Walpole liet zijn huis deels in deze stijl bouwen. De meesterlijke Italiaanse classicist Canova maakte adembenemende beelden in classisistische stijl.

 

 

Muziek

Nadat Mozart de Klassieke Muziek naar perfect hoogten bracht trad een nieuw muzikaal genie naar voren; Beethoven. Veel valt er over deze componist te zeggen, dat hij een slechte jeugd heeft gehad, dat hij ze niet altijd allemaal op een rijtje had, zichzelf verwaarloosde, uitgevers bedroog, vrienden schoffeerde en een leerling was van de grote Joseph Haydn. Maar bovenal, dat hij een eigenzinnig genie was die brak met bestaande structuren. Hij liet de muziek nieuwe wegen inslaan. Als een echt voorbeeld voor de romantici brak hij met de bestaande klassieke regels; de opbouw en invulling van zijn composities verkennen nieuwe terreinen.

 

De cursus plaatst alles in een breed historisch kader en legt heldere verbanden. D.m.v. beeldmateriaal, teksten, muziek en film komt u in aanraking met de fascinerende wereld van rond 1800.

 

OverbeckDocent: drs. Harry Velema. Hij geeft ruim 15 jaar de cursus waarin hij zijn brede en diepe kennis etaleert.

 

Lessen: 1 x 13 in 2014 en 1x 13 in 2015

 

 

Bel vrijblijvend 0229-245016 of 06-53649695 voor meer informatie of aanmelding.

 

Start Cursus in de week van 17 september 2014

 

 

 

Inschrijven voor 13 weken kost € 219,-

26 weken € 384,-

 

Download hier de folder

 

Klik hier voor opgeven voor de cursus

 

 

 

 

 

Beethoven


Otto Runge

Home Links Voorwaarden Docenten Cursusmateriaal Literatuur
© Instituut Dante
icon